Relatos do Miúdo. A Carteira.
A vila está fermosa en abril, cando vai sol, os claustros dos conventos e os xadíns das casonas dos señores ferven de verdor e énchense de frores, unha inmensa variedade de cores que compiten polos tempraneiros raios de sol primaveral, pero como tamén é mes tronadeiro e chubisqueiro, dun momento para outro, o ceo tórnase mouro e un trebón escuro bendice a cidade cunha xenerosa rega, sacando o brillo ás pedras e espallando unha luz máxica que os nubeiros tamizan en incontabes matices sempre cambiantes. Baixo os adros da rúa da raiña, campesiñas das aldeas veciñas improvisan postos de venda nos que comercian cos productos máis temperáns das súas hortas, cos ovos, o mel, o viño e a caña, branca, de herbas ou tostada. Hai postos de pan, cesteiros, quincalleiros, oleiros e outros que venden as ferramentas e os apeiros para a labranza, tamén os pés e as sementes que, logo de prantados na terra, medrarán ata constituir a vindeira colleita. O tráfego de clientes e comerciantes concéntrase nas beiras da rúa, ao resgardo da chuvia baixo os soportais, baixo unha capa de paraugas negros as xentes continúan coas súas mercas, e polo centro da rúa, corre un regato de auga que remata por perderse nas rexas metálicas onde se inicia a rede de sumidoiros .
Confundido entre a xente, alguén discurre alleo ao traxín dos regateos, as pesadas e as voltas. É un tipo coma calquera outro, difícil de distinguir do resto dos homes que van e veñen, quizáis un algo máis novo, quizáis un algo menos marcado polos rigores da vida de labranza. O tal ulisquea coma un podenco, escrutando todo canto se desenvolve ao seu redor, buscando e escollendo, tasando e valorando os petos e os bultos de aqueles que pechan tratos. De cando en vez cambia dunha beira á outra na procura do momento xusto, o instante favorable no que poder facer a súa maniobra.
Nun determinado momento, a dous metros escasos da súa posición, unha muller gordecha e colorada, cun enorme cesto de vimbio colgado do brazo, pon en prezo un fermoso queixo do país. Un home alto, ao seu lado, está a agardar que un vendedor lle pese dous kilos de mazáns coas que a súa señora preparará unha deliciosa empanada. Collido da man leva un neno de non máis de seis anos, o rapaz observa distraido como unha pomba picotea as frangullas de pan coas que algunha bolsa furada a agasallou. A muller, ao virar, golpea ao neno na cabeza co cesto facendo que o coitado, que non esperaba castigo algún, caia ao chan, o pai vóltase e agáchase para socorrelo e, sen disimular o seu enfado, recrimínalle á muller a súa falla de coidado. A muller, ponse ainda máis bermella do que xa a natureza lle outorgara, e descúlpase tentando acariñar ao neno que semella non acadar a comprender o sucedido. Mentres o raparigo sacude das pernas do pantalón as marcas da inesperada caída, o pai tórnase, ainda algo alporizado, cara ao comerciante e colle a bolsa coas mazáns que este lle ofrece, meneando a cabeza nun claro xesto de contrariedade -Son seis pesetas- dille o fruteiro. O home bota man ao peto da chaqueta de pana para cumprir co pago pendente e, nese momento, a cara contráeselle ainda máis do que a tiña e, xirando a cabeza en tódalas direccións, berra -¡Ostia, a carteira!